|
Vạn
vật sinh ra đều gắn liền với các con số. Mỗi chúng
ta sống trong vạn vật cũng đều có các con số gắn
với mình. Tỉ như, khi chưa sinh ra bào thai cũng được
tính tới 9 tháng 10 ngày; năm nay anh bao nhiêu tuổi, năm
tới chị bao nhiêu xuân; theo các nhà tướng số thì thường
có câu: chị này có số may, sống chết đều có số
cả; hay nói tới các vật gắn liền với cuộc sống hàng
ngày là tôi mặc áo 40, đi giày 42,… Chính vì vậy,
qua thời gian, nhân loại đã tổng hợp, đúc kết thành
những quan niệm thể hiện qua các văn hóa vật thể và
phi vật thể những công trình, kiệt tác ít nhiều có
các con số gắn liền. Dưới đây là những quan niệm
về các con số:
Số
1: Số sinh
Theo
dân gian, số 1 là căn bản của mọi sự biến hóa, là
con số khởi đầu, luôn đem lại những điều mới
mẻ, tốt đẹp, đem tới một sinh linh mới, một sức
sống mới cho mọi người.
Số
2: Con số của sự cân bằng
Tượng
trưng là một cặp, một đôi, một con số hạnh phúc
(song hỷ) và điều hành thuận lợi cho những sự
kiện như sinh nhật, cưới hỏi, hội hè. Số hai tượng
trưng sự cân bằng âm dương kết hợp tạo thành thái
lưu hay là nguồn gốc của vạn vật. Các câu đối đỏ
may mắn thường được dán trước cửa nhà, cổng chính
vào dịp đầu năm mới.
Số
3: Con số Thần bí
Con
số 3 thì có nhiều quan niệm khác nhau, người xưa thường
dùng các trạng thái, hình thể gắn với con số 3 như:
Tam bảo (Phật, Pháp, Tăng), Tam giới (Dục giới, Sắc
giới và Vô sắc giới), Tam thời (Quá khứ, Hiện tại,
Tương lai), Tam vô lậu học (Giới, Định, Tuệ), Tam đa
(Đa phúc, Đa lộc, Đa thọ), Tam tài (Thiên, Địa, Nhân).
Số
4: Nhiều quan điểm khác nhau
Người
Trung Hoa thường không thích số 4, nhưng nếu không sử dụng số 4
thì không có sự hài hòa chung, như trong âm dương ngũ hành có tương
sinh mà không có tương khắc. Trong dân gian Việt Nam, con số 4 lại
được sử dụng khác nhiều, biểu trưng cho những nhận định:
-
Về hiện tượng thiên nhiên: Tứ phương (Ðông, Tây, Nam,
Bắc). Thời tiết có bốn mùa ( Xuân, Hạ, Thu, Đông). Bốn cây tiêu
biểu cho 4 mùa (Mai, Lan, Cúc, Trúc).
-
Về
hiện tượng xã hội: Ngành nghề, theo quan niệm xưa có tứ dân
(Sĩ, Nông, Công, Thương). Về nghệ thuật (Cầm, Kỳ, Thi, Họa).
Về nghề lao động (Ngư, Tiều, Canh, Mục). Tứ thi (Ðại học,
Trung dung, Luận ngữ, Mạnh Tử). Tứ bảo của trí thức (Giấy, Bút,
Mực, Nghiên). Tứ đại đồng đường (Cha, Con, Cháu, Chắt).
-
Về con người: Người ta quan niệm về trách nhiệm của một công
dân (Tu thân, tề gia, trị quốc, bình thiên hạ). Về đạo đức
của con người (Hiếu, Lễ, Trung, Tín). Ðối với phái nữ: (Công,
Dung, Ngôn, Hạnh). Tứ bất tử (Thần, Tiên, Phật, Thánh). Tứ linh
(Long, Ly, Qui, Phượng). Tứ đổ tường (Tửu, Sắc, Tài, Khí ).
Tứ khoái: Con người có tứ khoái.
Số
5: Điều bí ẩn (cũng là số sinh)
Số
5 có ý nghĩa huyền bí xuất phát từ học thuyết Ngũ Hành.
Mọi sự việc đều bắt đầu từ 5 yếu tố. Trời đất
có ngũ hành (Kim, Mộc, Thủy, Hỏa, Thổ); người quân tử
có ngũ đức (Nhân, Nghĩa, Lễ, Trí, Tín); cuộc sống có
ngũ phúc (Phú, Quý, Thọ, Khang, Ninh). Số 5 còn là số
Vua, thuộc hành Thổ, màu Vàng. Ngày xưa những ngày 5, 14
(4+1=5), 23 (2+3=5) là những ngày Vua thường ra ngoài nên
việc buôn bán bị ảnh hưởng. Bây giờ không còn Vua
nữa nên mọi người đi đâu vào ngày này thường ít đông
và dễ chịu. Không hiểu sao người lại kiêng cữ đi
lại ngày này. Ngũ đế (Phục Hy, Thần Nông, Huỳnh Đế,
Nghiêu, Thuấn). Ngũ luân (Vua tôi, Cha con, Vợ chồng, Anh
em, Bạn bè).
Số
6, số 8: Con số thuận lợi và vận may
Số
6 và 8 theo người Trung Hoa thì sẽ đem tới thuận lợi
về tiền bạc và vận may cho người dùng nó, vì bên
cạnh tục đoán mệnh của con người (số 8 là số phát
– mệnh lớn, số 6 là số lộc ), thì lối viết số 8
có hai nét đều từ trên xuống giống kèn loe ra, giống
như cuộc đời mỗi con người, càng ngày càng làm ăn phát
đạt. Số 6 với 1 nét cong vào thân, ý như lộc sẽ luôn
vào.
Ngoài ra, lục giác còn được đánh giá là khối vững
chãi nhất. Con ong thường làm tổ theo khối lục giác,
Lục căn (Mắt, Mũi, Tai, Lưỡi, Da, Tư tưởng), Lục
long, Lục thân (Cha, Mẹ, Vợ, Con, Anh chị, Em). Số 8 còn
biểu tượng cho 8 hướng, bát quái, bát âm, bát tiên, bát
bửu.
Số
7: Số ấn tượng
Theo
đạo Phật, số 7 có ý nghĩa là quyền năng mạnh nhất
của mặt trời. Những người theo đạo Phật tin rằng
trong suốt tháng 7 (âm lịch) tất cả linh hồn trên thiên
đường và địa ngục sẽ trở lại dương gian. Con số
7 còn tượng trưng cho sự thành tựu sinh hóa cả vũ
trụ không gian là đông, tây, nam, bắc; thời gian là quá
khứ, hiện tại, tương lai. Thất bửu (Vàng, Bạc, Lưu
ly, Pha lê, Xa cừ, Trân châu, Mã não).
Thời
cổ cho rằng có 7 mặt trời hoạt động xung quanh và
chiếu sáng cho trái đất, loài người nhận thức có 7
tầng trời khác nhau, cùng với 7 sắc cầu vồng tạo nên
ấn tượng mạnh mẽ của số 7. Số 7 đem lại sức
sống cho vạn vật, đem lại ánh sáng và hy vọng cho loài
người.
Số
9: Biểu
trưng cho sức mạnh và quyền uy
Từ
xưa số 9 luôn được coi như là biểu trưng của sự
quyền uy và sức mạnh: Ngai vua thường đặt trên 9
bậc, vua chúa thường cho đúc cửu đỉnh (9 cái đỉnh)
để minh họa cho quyền lực của mình. Trong dân gian
số 9 được gắn cho sự hoàn thiện đến
mức dường như khó đạt: Voi 9 ngà, Gà 9 cựa, Ngựa 9
hồng mao. Số 9 trong toán học còn được phân tích với
rất nhiều lý thú và gắn nhiều với truyền thuyết
lịch sử.
Đặc
biệt hơn cả, số 9 được sùng bái, tôn thờ và gần
như trở thành một triết thuyết cho các triều đại ở
Trung Quốc và Việt Nam từ sự ảnh hưởng của kinh
dịch là dựa trên thuật luận số. Số 9 được tượng
trưng cho Trời, ngày sinh của Trời là ngày 9 tháng giêng,
số 9 được ghép cho ngôi vị Hoàng đế. Tất cả các
dồ dùng trong cung đình đều dùng số 9 để đặt tên
như Cửu Long Bôi (9 cốc rồng), Cửu Đào Hồ (ấm 9
quả đào), Cửu Long Trụ (cột 9 rồng). Hay cách nói
biểu thị số nhiều như Cửu Thiên, Cửu Châu, Cửu đỉnh,...
|